Bahava Tree Information In Marathi | बहावा झाडाची संपूर्ण माहिती

 

बहावा (Bahava) हे महाराष्ट्रात आणि संपूर्ण भारतात ओळखले जाणारे अत्यंत सुंदर, औषधी आणि सांस्कृतिक महत्त्व असलेले झाड आहे. उन्हाळ्यात झाडावर लोंबकळणाऱ्या पिवळ्या, सोन्यासारख्या फुलांमुळे याला “सुवर्णवृष्टी वृक्ष” असेही म्हटले जाते. बहाव्याची फुले पाहिली की उन्हाळ्याची चाहूल लागते, त्यामुळे हे झाड ऋतूचिन्ह म्हणूनही ओळखले जाते.

बहावा झाड आयुर्वेदात औषधी मानले जाते तसेच शोभेच्या झाडांमध्ये याचे विशेष स्थान आहे.

---

बहावा झाडाची ओळख (Identification)

• वैज्ञानिक नाव: Cassia fistula

• कुल: Fabaceae (डाळीवर्गीय कुल)

• मराठी नावे: बहावा, बहावा वृक्ष

• इंग्रजी नाव: Golden Shower Tree / Indian Laburnum

• राष्ट्रीय दर्जा: थायलंडचे राष्ट्रीय फूल

• आयुष्य: ५०–६० वर्षे किंवा अधिक

---

बहावा झाडाचे वर्णन

• उंची: ८ ते १५ मीटर

• खोड: सरळ, तपकिरी-करडे

• पाने: संयुक्त, हिरवी, मोठी

• फुले: तेजस्वी पिवळी, लांब घोसात (एप्रिल–मे)

• फळ: लांब काळपट शेंगा; आत बिया व गूळसर गर

बहाव्याची फुले झाडावरून जणू पिवळ्या पावसासारखी खाली लोंबकळत असतात.

---

नैसर्गिक वास्तव्य आणि वाढ

• उष्ण व उपोष्ण हवामान

• मध्यम पर्जन्यमान

• जंगल काठ, रस्त्यांच्या बाजू, बागा व उद्याने

• कमी पाण्यातही तग धरते

---

धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

• काही प्रदेशांत विषू, विशु, वैशाख सणांशी बहाव्याची फुले जोडली जातात

• उन्हाळ्याचे आगमन दर्शवणारे झाड

• बागा, शाळा, रस्ते सुशोभित करण्यासाठी लागवड

---

बहाव्याचे औषधी उपयोग (Ayurvedic Uses)

⚠️ खालील माहिती पारंपारिक आयुर्वेदावर आधारित आहे. औषधोपचारासाठी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक.

उपयोग	पारंपारिक फायदा
बद्धकोष्ठता	फळातील गर सौम्य जुलाबकारक
त्वचारोग	पान/सालाचा लेप
जंतनाशक	फळ व सालीचे गुण
पोटाचे विकार	नियंत्रित प्रमाणात काढा

---

घरगुती व इतर उपयोग

• शोभेचे झाड (रस्ते, उद्याने, शाळा)

• आयुर्वेदिक औषधे

• मधमाशांसाठी उत्तम – परागीभवनास मदत

• पर्यावरणीय सौंदर्य वाढवणे

---

बहावा झाडाची लागवड | Bahava Cultivation

घटक	माहिती
हवामान	उष्ण, कोरडे ते मध्यम
माती	दुमट, गाळयुक्त, निचरा असलेली
पाणी	मध्यम; पाणथळ टाळावे
लागवड	बिया किंवा रोपे
फुलधारणा	४–५ वर्षांनंतर

बहावा कमी देखभालीतही भरभर वाढणारे झाड आहे.

---

रोचक तथ्ये (Interesting Facts)

• बहावा फुलले की जवळजवळ सर्व पाने गळतात

• संपूर्ण झाड फक्त फुलांनी भरलेले दिसते

• थायलंडमध्ये हे झाड शुभ आणि समृद्धीचे प्रतीक

• भारतातील सर्वात सुंदर उन्हाळी फुलझाडांपैकी एक

---

FAQ – Bahava Tree Information In Marathi

१) बहावा झाडाचे वैज्ञानिक नाव काय आहे?
➡ Cassia fistula

२) बहावा झाडाला फुले कधी येतात?
➡ एप्रिल ते मे (उन्हाळ्यात).

३) बहाव्याचे औषधी उपयोग आहेत का?
➡ हो, विशेषतः पचन व त्वचारोगांमध्ये (तज्ज्ञ सल्ल्याने).

४) बहावा झाड कुठे लावतात?
➡ रस्त्यांच्या बाजू, उद्याने, शाळा, मोकळी जागा.

५) बहावा शोभेचे झाड आहे का?
➡ हो, अतिशय सुंदर आणि आकर्षक.